ซากดึกดำบรรพ์ประเทศไทย
รหัสขึ้นทะเบียน
THS 2557 1 00001
วันที่ประกาศตามราชกิจจานุเบกษา
6 ตุลาคม 2557
ชื่อแหล่งซากดึกดำบรรพ์
แหล่งซากไดโนเสาร์ภูกุ้มข้าว
สถานที่ตั้ง
บริเวณเชิงเขาภูกุ้มข้าว ตำบล/แขวง โนนบุรี อำเภอ/เขต สหัสขันธ์ จังหวัด กาฬสินธุ์
พื้นที่
333 ไร่ 1 งาน 57 ตารางวา
ผู้ค้นพบ
พระญาณวิสาลเถร (เจ้าอาวาสวัดสักกะวัน)
วันที่ค้นพบ
กันยายน 2537
ผู้มีสิทธิ์ในที่ดิน
กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ อยู่ในความดูแลของกรมทรัพยากรธรณี โดยพิพิธภัณฑ์สิรินธร จังหวัดกาฬสินธุ์
ลักษณะทางภูมิศาสตร์ของแหล่งซากดึกดำบรรพ์
ภูกุ้มข้าวเป็นเขาหินทรายลูกโดยสูงประมาณ 300 เมตร คลุมพื้นที่ประมาณ 460 ไร่ ประกอบด้วยชั้นหินตะกอนหมวดภูพานวางทับอยู่บนหมวดหินเสาขัว มีมุมเอียงเทไปทางตะวันตกประมาณ 10 องศา ซากกระดูกไดโนเสาร์ที่พบอยู่ในชั้นหินที่วางตัวอยู่บนไหล่เขาที่ระดับความสูงทางทิศตะวันออกประมาณ 240 เมตร และทางทิศตะวันตกประมาณ 200 เมตรเหนือระดับน้าทะเลปานกลาง โดยกรมทรัพยากรธรณีได้ขุดพบกระดูกไดโนเสาร์ เกือบทั้งตัวกองรวมอยู่กับกระดูกไดโนเสาร์กินพืชพันธุ์ต่างๆ อีก 2 – 3 ชนิด นับว่าเป็นแหล่งซากไดโนเสาร์กินพืชที่สมบูรณ์ที่สุดในประเทศไทยในปัจจุบัน
ลักษณะทางธรณีวิทยา
ภูกุ้มข้าวประกอบด้วย หน่วยหิน 2 หน่วย เรียงลาดับอายุแก่ – อ่อน จากเชิงเขา คือ หมวดหินเสาขัวและหมวดหินภูพาน เอียงเทไปทางทิศตะวันตกด้วยมุมเอียงประมาณ 10 องศา ภูกุ้มข้าวเป็นแหล่งพบซากไดโนเสาร์กินพืชที่สมบูรณ์ที่สุดของประเทศไทย โดยพบกระดูกไดโนเสาร์เกือบทั้งตัว กองรวมอยู่กับกระดูกไดโนเสาร์กินพืชสายพันธุ์ต่างๆอีก 2 – 3 ชนิด กระดูกทั้งหมดอยู่ในชั้นหินที่วางตัวอยู่บนไหล่เขา รูปร่างคล้ายฝาชี ในระดับความสูงทางด้านทิศตะวันตก 200 เมตร และระดับความสูงทางด้านทิศตะวันออกประมาณ 240 เมตร การเข้าถึงสะดวกมาก กรมทรัพยากรธรณี ได้ก่อสร้างอาคารคลุมหลุดขุดค้น นามอาคารพระญาณวิศาลเถร ตามชื่อสมณะศักดิ์ของ เจ้าอาวาสวัดสักกะวัน ผู้ซึ่งมีส่วนช่วยให้งานขุดค้นศึกษาวิจัยไดโนเสาร์ของกรมทรัพยากรธรณีเป็นไปอย่างราบรื่น อาคารหลุมขุดค้นมีขนาดประมาณ 700 ตารางเมตร คลุมหลุมขุดค้นพื้นที่ 280 ตารางเมตร ไว้ภายใน และได้ก่อสร้างอาคารพิพิธภัณฑ์ภูกุ้มข้าวขนาด 8,800 ตารางเมตร ในพื้นที่ติดกันด้านทิศใต้ จานวน 1 หลัง เพื่อเป็นสถานที่สาหรับค้นคว้าศึกษาวิจัย ของนักธรณีวิทยาจากทั่วโลก และเป็นแหล่งท่องเที่ยวของจังหวัด
ลักษณะพื้นที่
Mountain ridge
ลักษณะซากดึกดำบรรพ์ที่ปรากฏ
เป็นแหล่งไดโดนเสาร์กินพืชที่สมบูรณ์ที่สุดของประเทศไทย โดยพบกระดูกไดโนเสาร์เกือบทั้งตัว กองอยู่กับกระดูกไดโนเสาร์กินพืชพันธ์ต่างๆ อีก 2-3 ชนิด มีจำนวนกระดูกมากกว่า 700 ชนิด กระดูกมีขนาดใหญ่ ยาวเกิน 70 เซนติเมตร ซากที่พบประกอบไปด้วย ซากกระดูกไดโนเสาร์กินพืชพวกซอโรพอด (ภูเวียงโกซอรัส สิรินธรเน) ฟันไดโนเสาร์ ฟันจระเข้ กระดองเต่า เกล็ดปลากระดูกแข็ง และฟันฉลาม
ปี (พ.ศ.) ชื่อเรื่อง จำนวนหน้า รายชื่อผู้เขียน พิมพลักษณ์ ประเภท เพิ่มข้อมูลโดย View
ใบประกาศ
ชนิดซากดึกดำบรรพ์ที่พบ